اگر در نتیجه جنگ یا سایر حوادث غیرمترقبه (قوه قاهره)، دچار خسارت شدهاید، قانون مالیاتهای مستقیم در ماده ۱۶۵ به یاری شما آمده است. این ماده، سازمان امور مالیاتی را موظف میکند از مودیانی که بر اثر جنگ یا حوادث مشابه خسارت دیدهاند، حمایت کند.
بخش اول: طرحهای حمایتی ماده ۱۶۵ چیست؟
طبق ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم، سازمان امور مالیاتی موظف است برای مودیانی که بر اثر حوادث غیرمترقبه (قوه قاهره) از جمله جنگ، سیل، زلزله، آتشسوزی و… دچار خسارت شدهاند، تسهیلات زیر را در نظر بگیرد:
| ردیف | نوع حمایت | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | مهلت اضافی برای تسلیم اظهارنامه | تمدید مهلت قانونی ارائه اظهارنامه مالیاتی |
| ۲ | مهلت اضافی برای پرداخت مالیات | تقسیط یا تعویق موعد پرداخت مالیات |
| ۳ | بخشودگی جرائم مالیاتی | بخشودگی جرائم دیرکرد و تأخیر |
| ۴ | تهاتر مالیات با خسارت وارده | کسر مبلغ خسارت از مالیات متعلق |
| ۵ | معافیت کامل یا نسبی از مالیات | در صورت از بین رفتن کامل سرمایه |
نکته کلیدی: این حمایتها فقط به مودیانی تعلق میگیرد که مستقیماً از جنگ یا حادثه غیرمترقبه خسارت دیده باشند و بتوانند آن را اثبات کنند.
بخش دوم: نحوه تعیین خسارت
برای بهرهمندی از حمایتهای ماده ۱۶۵، باید میزان خسارت وارده به طور دقیق تعیین شود. این فرآیند شامل مراحل زیر است:
| مرحله | توضیح |
|---|---|
| ۱. اعلام واقعه | مودی باید وقوع حادثه (جنگ، آتشسوزی، سیل و …) را به سازمان مالیاتی اعلام کند |
| ۲. ارائه مدارک | مدارک اثبات خسارت (گزارش کارشناسی، تصاویر، فاکتورها) ارائه شود |
| ۳. بررسی کارشناسی | کارشناس رسمی دادگستری یا کارشناس سازمان مالیاتی، میزان خسارت را تعیین میکند |
| ۴. تأیید نهایی | پس از تأیید، میزان خسارت مبنای محاسبه حمایتها قرار میگیرد |
مثال:
یک واحد تولیدی در تهران بر اثر حمله هوایی (جنگ) دچار آتشسوزی میشود. ارزش کل داراییها (ساختمان، ماشینآلات، موجودی انبار) قبل از حادثه: ۱۰۰ میلیارد تومان. پس از حادثه: ۳۰ میلیارد تومان. میزان خسارت = ۷۰ میلیارد تومان.

بخش سوم: نحوه اقدام برای دریافت طرح حمایتی
اگر مشمول این حمایت هستید، مراحل زیر را طی کنید:
| قدم | کار مورد نیاز |
|---|---|
| ۱ | مراتب وقوع حادثه را به اداره مالیاتی محل اعلام کنید |
| ۲ | مدارک خسارت (تصاویر، گزارشها، فاکتورها) را جمعآوری کنید |
| ۳ | درخواست کتبی خود را با استناد به ماده ۱۶۵ به اداره مالیاتی ارائه دهید |
| ۴ | منتظر تعیین کارشناس برای بررسی میزان خسارت باشید |
| ۵ | پس از تأیید خسارت، از سازمان مالیاتی درخواست مهلت اضافی، تقسیط یا معافیت کنید |
| ۶ | مصوبه حمایتی را دریافت و اقدامات بعدی را انجام دهید |
توصیه: حتماً از یک مشاور مالیاتی یا حقوقی برای پیگیری پرونده خود کمک بگیرید.
مدارک مورد نیاز برای درخواست حمایت ماده ۱۶۵
| ردیف | مدرک |
|---|---|
| ۱ | درخواست کتبی با استناد به ماده ۱۶۵ |
| ۲ | مدارک هویتی مودی (کارت ملی، شناسنامه، جواز کسب) |
| ۳ | گزارش کارشناسی رسمی دادگستری در خصوص میزان خسارت |
| ۴ | تصاویر قبل و بعد از حادثه |
| ۵ | فاکتورها و اسناد خرید داراییهای خسارتدیده |
| ۶ | گواهی از مراجع ذیصلاح (نیروی انتظامی، هلال احمر، مدیریت بحران) مبنی بر وقوع حادثه |
چه جرائمی قابل بخشش است؟
| نوع جریمه | وضعیت |
|---|---|
| جریمه دیرکرد پرداخت مالیات | قابل بخشش (با تأیید سازمان) |
| جریمه عدم تسلیم اظهارنامه | قابل بخشش (با اثبات عذر موجه) |
| جریمه کتمان درآمد (ماده ۱۹۲) | غیرقابل بخشش |
| جریمه فرار مالیاتی عمدی | غیرقابل بخشش |
مثال واقعی
شرکت «صنایع غذایی تهران» در خیابان شریعتی:
این شرکت در جریان جنگ دچار آتشسوزی شدید شد. ماشینآلات و انبار محصولات به طور کامل از بین رفت. ارزش داراییهای از بین رفته: ۵۰ میلیارد تومان.
اقدامات شرکت:
- وقوع حادثه را به اداره مالیاتی اعلام کرد
- گزارش کارشناسی رسمی دادگستری (ارزش خسارت ۵۰ میلیارد تومان) ارائه داد
- درخواست خود را بر اساس ماده ۱۶۵ تنظیم کرد
نتیجه:
سازمان مالیاتی با توجه به خسارت وارده، موارد زیر را تصویب کرد:
- بخشودگی کامل جرائم دیرکرد (حدود ۵ میلیارد تومان)
- تقسیط مالیات معوقه در ۱۲ قسط
- تمدید مهلت تسلیم اظهارنامه به مدت ۶ ماه
جدول خلاصه (نکات کلیدی)
| سوال | پاسخ |
|---|---|
| ماده ۱۶۵ درباره چیست؟ | حمایت از مودیان خسارتدیده در جنگ و حوادث غیرمترقبه |
| چه حمایتهایی ارائه میشود؟ | تمدید مهلت، تقسیط، بخشودگی جرائم، معافیت مالیاتی |
| نحوه تعیین خسارت چگونه است؟ | توسط کارشناس رسمی دادگستری یا کارشناس سازمان مالیاتی |
| چه مدارکی نیاز است؟ | درخواست کتبی، گزارش کارشناسی، تصاویر، فاکتورها |
| آیا همه جرائم بخشوده میشود؟ | خیر – جرائم کتمان درآمد و فرار مالیاتی عمدی قابل بخشش نیست |
اگر بر اثر جنگ یا حوادث غیرمترقبه خسارت دیدهاید، حق خود را پیگیری کنید. ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم، حمایتهای قابل توجهی در نظر گرفته است، اما برای بهرهمندی از آن باید به موقع اقدام کنید و مدارک کامل ارائه دهید.
شرایط دریافت تسهیلات مشاغل آسیب دیده
برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ماده ۱۶۵ و حمایتهای مالیاتی در شرایط بحران، با ما در تماس باشید.



